Αρχική
εγγραφή NewsLetter | χορηγία
Πρώτη ΣελίδαΑποτύπωμαΦιλικές ΙστοσελίδεςΕπικοινωνία

Για να μην τρελαθώ

 

Πόσο κοντά είναι ο άνθρωπος στην τρέλα όταν... του καταστρέφουν το όνειρο και την προοπτική; Πώς και από πού μπορεί να κρατηθεί όταν η... βαρβαρότητα τον ωθεί στην απόγνωση; Στην εκπληκτική ‘Σκακιστική Ιστορία’ του Στέφαν Τσβάιχ που, σε διασκευή-σκηνοθεσία Γιάννη Γιούλη κάθε Πέμπτη παίζεται στον πολυχώρο ‘Αλεξάνδρεια’, το σκάκι γίνεται μοχλός ζωής.

 

Μια απίστευτα δυνατή παράσταση έχει στηθεί στον πολυχώρο ‘Αλεξάνδρεια’, με αφορμή την ‘Σκακιστική Ιστορία’ του Στέφαν Τσβάιχ. Μια παράσταση που σε διδάσκει να μην είσαι το... ‘πιόνι’, ακόμα κι αν νιώθεις έτσι, μα ο... ΝΟΥΣ. Να μην είσαι η... αποδυναμωμένη ΨΥΧΗ στους ανεμοδαρμένους καιρούς, μα η ΨΥΧΗ που αντιστέκεται και στα γκρεμίσματα βρίσκει υλικά για να στήσει τ’ όνειρο και νέους να φτιάξει κόσμους...

Εν πλω -σε ένα πλοίο που ταξιδεύει από τη Νέα Υόρκη στο Μπουένος Άιρες- στήνεται ένας αγώνας μεταξύ ενός πρωταθλητή στο σκάκι και ενός Αυστριακού εξόριστου. Ο τελευταίος είχε χρησιμοποιήσει το παιχνίδι ως... διέξοδο απέναντι στην τρέλα και ως πνευματικό καταφύγιο, όταν ήταν κρατούμενος της Γκεστάπο στα ‘παγωμένα χιτλερικά χρόνια’. Οι ώρες που έχει αφιερώσει στη μελέτη του -προκειμένου να μην τρελαθεί- τον καθιστούν ισάξιο αντίπαλο. Σύγκρουση τιτάνων; Νικητής στο τέλος θα είναι το ίδιο το παιχνίδι, που σύμφωνα με τον συγγραφέα του, ‘είναι το μοναδικό που ανήκει σε όλους τους λαούς και τις εποχές, με κανέναν να μη γνωρίζει την προέλευσή του. Το ποιος Θεός το έφερε στη γη προκειμένου να σκοτώνει την πλήξη, να οξύνει το πνεύμα και να ευφραίνει την ψυχή’.

Στην αριστουργηματική και πολυσύνθετη ‘Σκακιστική Ιστορία’ του μεγάλου Αυστριακού συγγραφέα, την οποία συνέγραψε λίγο πριν προβεί στο ‘μοιραίο διάβημα’ και συνειδητά κόψει το νήμα της ζωής του, σημασία δεν έχει τόσο το αποτέλεσμα του αγώνα, όσο η αντίσταση του μυαλού και της ψυχής.

Ο συγγραφέας ένιωσε παραλυμένος σε μια Ευρώπη που την έβλεπε να χάνεται και να καταρρέει, με κείνον να καταφεύγει στη Βραζιλία, προσπαθώντας να κρατήσει την ισορροπία του σε έναν κόσμο που οδηγείτο στην τρέλα, την καταστροφή, το χάος και την παράνοια, οδηγώντας τους πολίτες ακριβώς σε αυτή την κατάσταση.

Η ‘Σκακιστική Νουβέλα’ ήταν η κραυγή απόγνωσης για τα συγκλονιστικά γεγονότα που άλλαξαν τη ροή της ιστορίας.

Κι εδώ είναι η μεγάλη, σαφής αλληγορία του ειρηνιστή και ανθρωπιστή Τσβάιχ, ο σκεπτόμενος ήρωας του οποίου κάνει την υπέρβαση, βρίσκοντας τη δική του ‘μέθοδο’ και τα δικά του εργαλεία νου και ψυχής για να ‘πολεμήσει’ ειρηνικά τον εξευτελισμό και την ταπείνωση. Με τον εφιάλτη να τον κυνηγά και να μην τον αφήνει σε ησυχία.

Η άριστα δεμένη και δουλεμένη ‘Σκακιστική Ιστορία’ στην ‘Αλεξάνδρεια’ σε βάζει στη διαδικασία ν’ αναρωτηθείς, να σκεφτείς, να βρεις εντός σου την αναβλύζουσα πηγή δύναμης όταν όλα μα όλα μοιάζει να ’ναι χαμένα. Να γίνεις κύριος του εαυτού σου όταν οι δυνάστες σε εξουθενώνουν και θεωρείς πως... ‘το παιχνίδι είναι εξαρχής καταδικασμένο’. Με τον συγγραφέα να σου αποδεικνύει με μόνο επιχείρημα τη δύναμη της γραφής του πως μόνο το πνεύμα, με την έννοια της καλλιέργειας, της ανάπτυξης και της εύρεσης λύσεων, αλλά και το παιχνίδι, με την έννοια της λύτρωσης από τη ‘βαρβαρότητα’ που συχνά επιβάλλουν οι συνθήκες, μπορεί να κρατήσουν τον άνθρωπο ζωντανό και σε εγρήγορση.

Σκηνοθεσία-Διασκευή: Γιάννης Γιούλης/ Σκηνικά-κοστούμια: Μπέττυ Λυρίτη/ Φωτισμοί: Δημήτρης Κοντοδήμος /Μουσική επιμέλεια-Τραγούδι: Ζανέττα Καλοσκάμη/ Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Καταλιακού/ Σκακιστικός σύμβουλος: Ελισσαίος Βλάχος/ Δημιουργία trailer: Geonik/

Ερμηνεύουν: Γιάννης Γιούλης, Διονύσης Θεοδώσης, Δημήτρης Κοντοδήμος, Πάτροκλος Λεβαδίτης, Δήμητρα Παπαδημητρίου, Αγγελική Τσαπάρα, Γιώργος Φώσκολος.

Παραστάσεις: Πέμπτη, 20.30/ Εισιτήρια: 10 ευρώ/ Φοιτητές, άνεργοι, συνταξιούχοι: 7 ευρώ/ Ατέλειες: 3 ευρώ/ Ειδικές τιμές για ομαδικά εισιτήρια.

‘Μόνο άνθρωπος που έχει γνωρίσει το φως και το σκοτάδι, πόλεμο και ειρήνη, κορυφή και πτώση, μόνο αυτός ο άνθρωπος έχει γνωρίσει πραγματικά τη ζωή’ λέει ο Τσβάιχ. Αν το δεις αλληγορικά, όλοι ζούμε στην ‘εμπόλεμη ζώνη’. Και είτε το νιώθουμε είτε όχι, είτε το συνειδητοποιούμε είτε το προσπερνάμε, τα πυρά πέφτουν εκατέρωθεν. Όμως αυτή η συγκυρία είναι τύχη. Γνωρίζουμε τι θα πει ΖΩΗ. Αλλά, πρόσεξε. Ζωή και όχι Σύμβαση. Ζωή και όχι Επιβίωση. Ζωή και όχι Άβουλη ύπαρξη.

Πολυχώρος Αλεξάνδρεια: Σπάρτης 14, Πλ. Αμερικής, τηλ. 2108673655.